Kentime feŋghaanen kum ghele əbkuo
Ne lu naa se mbiy, chia ŋgukse ɛyvie ɛytan, wan ntok nsok we Mŋkoŋ Mote loo e ndu jii ɛybame Fon-Nsok, e me se chii fo ɛysha Kfen Kelum.
əb ne loo baksen ghele Ntul, ghe e ne se chii fo. əb chii fo ghene ghene, e lie ghone ghen se əbkiy, e me loo mootè, e me se ki ɛyshanda ɛyghakene. əbliy əbley ne gwiy ghele Ntul me fafte naa se ŋaŋ bek kendem; ghene bol. Se kiile ɛyteeke, e me ghal Mŋkoŋ Mote se əbfon ɛbkuo. Te saa nda sey dio me se gwiye baksen ghene, tekfey me se dio. Tekfey tin ne lu: Mbeele (ɛyshanda ne Mŋkoŋ Mote), Mbulum, əbdzeŋ, Kekol, ɛydiom, əbdzee, əblum, ne əbfim.
ɛyghel ye "əbkuo" ne gwiy e gie ye se “Kou” se din ɛybɛyte kechak se wone nda. Mŋkoŋ Mote, kan wan ntok ne loo se Nsok yafse bek ka wan bawen əbtele ne yien ketie əbfon, ne ne lu kelik e wen. əb ne bakle əbtaa wen we mbiye e Semenkoh, ghele Nsok e giamten wen əbjaa se ki əbfua əbyene se fo se ghene, ghene yafse əbeyte kechak se wune əbtaa fo. Se kee se əbliy fo, ghele Nsok me se toŋte ɛybee ntie ne wen ge "Vikou." Ghele əbkuo se ghene ŋgeŋ toŋte ge əbkuo. Se lu ka jamanse ne gwiyen e 1850s me toŋte ge "Oku," bek ka ghene ne baa se ke se toŋte, ghele balak gwiy ko se toŋte ken di se chin lan.
JII YE KECHINTEN E GHELE EBEEMENE GHE EBKUO YENEN EYFEL E GHENE E TEN
Kechintene ghele əbeemen əbkuo lu se kubsen ghel əbkuo ejim ne saghe əbjuŋ chia ɛydinte, ɛyjaŋ, ɛyŋak, ne se yiote əblam əbkuo.
JII EYFEL
Kenchinten ghele ebeemene əbkuo ghene CABTAL, fele se yieke əblam əbkuo, se chiase ŋwaale Feyin əblam əbkuo, se jaŋ e kechinten ghele beemene əbliy ɛyieke, se jaŋ emchinten ɛykokse, se dine tedem, se tinse kentime gie Fiyen əbfief emchak, se fekte giese Feyin emchinten e ndee ɛylak əbtele ne əbghakene, se fekte giese Feyin əbfief emchak, se kete njaŋse ne se yem e emchinten ɛykokse, ne se bene tekuo.
EMNEE SHII NE KECHINTEN GHELE BEEMENE EBKUO
Emnəə shii ne kechinten ghele beemene əbkuo lu ge:
ɛykoŋ, emnyaŋ, ɛychii tetiy, ngvemle ɛychii wel mesoŋ, keyaiten se suŋen, ney ebnəə bane tosene, lote dine ka ɛyfele ndun, ɛyseekse ŋgeŋ, ɛyfel, ne ɛykuise əblame əbkuo.
